Büyük Rus şairi Puşkin, 1829 yılında, bir sivil olarak Rus ordusuna dâhil olur. İşte Erzurum Yolculuğu, Puşkin’in bu süreçteki gözlemlerinin belgesidir. Yolculuk esnasında Puşkin, Türk-Rus çatışmalarının ortasında kalır, Erzurum Seraskeri ile tanışma fırsatı bulur, bölgedeki veba salgınına tanıklık eder, popüler tarihin en tartışmaları konularından biri olan haremi gözlemleme şansını yakalar, Osmanlı İmparatorluğu’nun merkezinde başlayan yenileşme hareketlerinden haberler verir, kıyaslamalar yapar... Bu kısa eser, sosyal ve siyasal tarih meraklıları için oldukça önemli bir belge niteliği taşıyor.
